Nghề dệt thổ cẩm của người Êđê

Để tạo nên một tấm thổ cẩm đẹp thì sợi bông là nguồn nguyên liệu chính và để tạo các hoa văn người dệt phải biết sắp xếp trật tự màu sắc của các sợi vải…

Để tạo nên một tấm thổ cẩm đẹp thì sợi bông là nguồn nguyên liệu chính. Xưa bông được trồng ở khắp nơi: đất rẫy, đất thổ, gieo hạt vào tháng 2 –3 , thu hoạch vào tháng 6 – 7 (âm lịch). Đến mùa bông chín, người dân hái bông từ rẫy về nhà rồi bắt đầu các công đoạn sơ chế gồm: nhặt bông, cán bông, lăn con cúi, tiếp đến là kéo sợi chỉ, chế biến sợi, nhuộm màu và cuối cùng là mắc sợi chỉ vào khung dệt.

Dụng cụ dệt vải là những bộ phận rời go dài trên 1 m dùng để luồng sợi dọc và dập sợi ngang. Khi dệt họ ngồi trên nền đất, hai chân duỗi thẳng đạp lên một thanh gỗ nằm ngang để căng mặt sợi trên khung dệt, tất cả các đầu mối của sợi dệt được gộp lại, buộc vào cây cột nhà hay một gốc cây, khi dệt người thợ dùng chân và lưng của mình căng giàn sợi, một tay giật go, một tay giật thoi.Trong quá trình luồn sợi chỉ vào khung dệt, người thợ có ý định tạo hoa văn cùng lúc với luồng chỉ, khi tấm vải dệt rời khỏi khung đã lên ên, áo, mền, chăn, váy với nhiều màu sắc hoa văn. Để tạo các hoa văn, người dệt sắp xếp trật tự màu sắc của các sợi vải hợp thành thảm dọc ứng với kiểu trang trí được lựa chọn, rồi trong quá trình dệt những sợi chỉ ngang dải hoa văn trên áo, váy, khố thường gần gũi với thiên nhiên, phản ảnh các sinh hoạt đời sống thường ngày của người Êđê. Đó là những dãy núi, nước sông lượn chảy, mưa rơi, hình con cá, lá dứa, tổ ong… được cách điệu, những mũi tên bay nối tiếp nhau cũng là một mô típ hoa văn thường thấy bên cạnh hoa văn kỷ hà.

Do lao động thủ công nên việc tạo ra một tấm thổ cẩm thời gian mất một tháng (thời gian dệt liên tục) đôi khi đến vài ba tháng. Ngày nay, người Êđê còn giữ được nghề thổ cẩm, nhưng sử dụng sợi chỉ màu của người Kinh nhưng vẻ đẹp của áo, váy, khố… đều gắn với người Êđê, luôn có sức hấp dẫn đối với việc bảo tồn và phát huy trang phục của người Êđê, đặc biệt là nghề thổ cẩm. Người Êđê ở Phú Yên đang ra sức gìn giữ nghề dệt thổ cẩm như giữ gìn nét văn hoá độc đáo của mình.
(Theo internet)

Bài viết khác

• Thời này đi đày ở Côn Đảo
• Đến Huế ăn...Vả
• Đêm rằm phố cổ Hội An
• Cô đơn sấu rụng ngoài ngõ vắng
• Mũi Né, một ngày vui
• Những chuyến đi....Cà Mau ngày đầu tiên
• Độc đáo gốm Chăm
• Mũi Dinh, ngày và đêm
• Làm muối ở Nam Định
• Saigon những ngày trước Giáng Sinh